Feminist Takvim

1 Mayıs 1988 Kaktüs Dergisi Yayın Hayatına Başladı

1980’den önce sol siyasi hareketler bünyesinde kurulan derneklerde örgütlenen kadın muhalefeti, 12 Eylül Askeri Darbesi’nden sonra başta Yazko, Kadın Çevresi, Somut dergisi gibi entelektüel mecralarda yürütülen faaliyetlerle, daha sonra kadın hakları talebiyle düzenlenen kampanyalarla giderek kurumsallaşmıştır. 1987’de başlatılan Dayağa Karşı Kampanya’nın ürünü olan Bağır Herkes Duysun başlıklı kitabı hazırlayan kadınlardan beşi, politik ortaklaşmalarının yarattığı teşvikle […]

Feminist Takvim

9 Mayıs 1990 Mor Çatı Kadın Sığınağı Vakfı Kuruldu

1987 yılında Çankırı’da bir yargıcın “kadının karnından sıpayı sırtından sopayı eksik etmemek gerekir” ifadesiyle bir kadının boşanma talebini reddetmesi üzerine bir grup feminist karara karşı, erkek şiddetini hedef alan ‘Dayağa Karşı Kadın Dayanışması’ adı altında bir dizi eylem gerçekleştirdi. Eylemlerin öncüsü feminist grubun oluşmasına 1981-1984 arasında Yazko bünyesinde yapılan feminizm tartışmaları, feminist yazarların kitaplarını Türkçe’ye […]

Feminist Takvim

11 Mayıs 2011 İstanbul Sözleşmesi (Kadınlara Yönelik Şiddet ve Ev İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadele Hakkındaki Avrupa Konseyi Sözleşmesi) İmzaya Açıldı

2014 yılında yürürlüğe giren ve 2020 yılında 45 ülke ve Avrupa Birliği tarafından imzalanan “Kadınlara Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi”, bilinen adıyla İstanbul Sözleşmesi, 2011 yılında İstanbul’da imzaya açılmış, ilk olarak Türkiye tarafından imzalanıp onaylanmış ve Türkiye’de 1 Ağustos 2014 tarihinde yürürlüğe girmiştir. İstanbul Sözleşmesi, Avrupa […]

Feminist Takvim

17 Mayıs 1987 Dayağa Karşı Dayanışma Yürüyüşü

1987 yılında Çankırı Asliye Hukuk Mahkemesi yargıcı Mustafa Durmuş, şiddet gördüğü için boşanmak isteyen bir kadının talebini; kadının üç çocuğunun bulunması, dördüncüye de hamile olmasının kocasıyla devam eden cinsel ilişkisine işaret ettiği, kocanın bu nedenle geçimsiz olamayacağı, ara sıra kavganın evliliğin tadı tuzu olduğu gerekçeleriyle reddederken Anadolu bilgeliğine başvuruyordu: “Kadının sırtını sopasız, karnını sıpasız bırakmamak […]

Feminist Takvim

17 Mayıs Uluslararası Homofobi, Transfobi ve Bifobi Karşıtı Gün

Dünya Sağlık Örgütü’nün, 17 Mayıs 1990 tarihinde eşcinselliği ‘Uluslararası Hastalık Sınıflandırması’ndan çıkarmasına atfen 17 Mayıs günü, 2004’ten beri dünyada, 2006’dan beri ise Türkiye’de Uluslararası Homofobi, Bifobi, Transfobi ve İnterfobi Karşıtı Gün olarak kutlanmaktadır. Homofobi kavramı ilk kez Amerikalı psikolog George Weinberg tarafından 1972 yılında, aynı ve korku kavramlarından yola çıkarak ‘farklı cinsel yönelimleri olan insanlara […]

Feminist Takvim

27 Mayıs 1995 Cumartesi Anneleri Eylemi Başladı

12 Mart 1995’te kimliği belirsiz kişiler İstanbul’da Alevi nüfusun yoğun olduğu Gazi Mahallesi’ndeki üç kahvehane ve bir pastaneyi otomatik silahlarla tarayıp Alevi dedesi Halil Kaya’yı öldürmüş, beşi ağır 25 kişiyi yaralamışlardır. Olayın ardından çok sayıda Alevi, Gazi Mahallesi’nde toplanmış, polisin olaylara geç müdahale ettiği iddiasıyla polis karakoluna yürümüşlerdir. Burada polis halkın üzerine ateş açıp bir […]

Feminist Takvim

3 Haziran 1975 İlerici Kadınlar Derneği Kuruldu

1960 Anayasası’nın yarattığı yasal çerçeve sayesinde kurulan Türkiye İşçi Partisi ve Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu işçi sınıfının siyasi faaliyete katılmasını sağlamış, 1973 genel seçimleri 1970’lerde solun ve işçi sınıfının güçlenmesinin ivmelendiricisi olmuştur. Solun ve işçi hareketinin güçlendiği bu ortamda Türkiye Komünist Partisi, ülke içinde yeniden örgütlenme kararı almış, bunu bağımsız duran ama partinin yönlendirdiği dernekler […]

Feminist Takvim

7 Haziran 1968 Londra’da Ford Dagenham Fabrikası Çalışanı Kadınları “Eşit İşe Eşit Ücret” İçin Grev Başlattı

İngiltere’nin Dagenham kentinde bulunan Ford Motor Company fabrikasında çalışan 187 kadın, Ford otomobilleri için koltuk kılıfları dikmekteydiler. 7 Haziran 1968’de, Rose Boland, Eileen Pullen, Vera Sime, Gwen Davis ve Sheila Douglass öncülüğündeki kadın işçiler, cinsiyet ayrımcılığına karşı, eşit işe eşit ücret talebiyle greve gittiler. Fabrikada dikiş makinesinde çalışan erkekler yarı nitelikli işçi kabul ediliyorken, kadınlar […]

Feminist Takvim

8 Mart 1996 İlk Feminist Kürt Kadın Dergisi Roza Yayın Hayatına Başladı

Kürt kadınlarının Kürt ulusal hareketinden bağımsız bir biçimde örgütlenmesini savunan, Kürt kadınlarının ezilmişliğini ve cinsiyetçiliği ırkçılıkla bağlantılı olarak ele alan, ırkçılığa ve cinsiyetçiliğe karşı ilk Kürt feminist dergisi Roza, yayın hayatına 8 Mart 1996’da başlamış, dört yıl boyunca iki ayda bir 17 sayı yayımlamıştır. Roza dergisini Jujin, Jin u Jiyan ve 1998’de çıkmaya başlayan Yaşamda […]

Feminist Takvim

8 Haziran 2012 Kürtaj Haktır Eylemi

Tüm dünyada binlerce kadının hayatına mal olmuş kürtaj yasağı, Türkiye’de kürtaj hakkının 1983 yılında yasal güvenceye kavuşturulmasından sonra aşılmıştır. Kürtaj yasağının neden olduğu tehlikeler bilinmesine rağmen 25 Mayıs 2012 tarihinde Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın İstanbul’daki Uluslararası Nüfus ve Kalkınma Konferansı Eylem Programı’nın uygulanmasına ilişkin 2012 Uluslararası Parlamenterler Konferansı’nda “Kürtaj cinayettir” değerlendirmesinde bulunması, bir gün sonra […]